D vitamini ilə zəngin olan qidalar hansılardır?

 

D vitamini həm yediyimiz qida, həm də bədənizimin istehsal etdiyi hormondur. Bədənin kalsium və fosforu mənimsəməsinə və saxlamasına kömək edən vitamindir. Sümüklərimizi, dişlərimizi və əzələlərimizi sağlam saxlamaq üçün D vitamini lazımdır. Həmçinin, laboratoriya tədqiqatları göstərir ki, D vitamini xərçəng hüceyrələrinin böyüməsini azalda bilir, infeksiyaları idarə etməyə kömək edir və iltihabı azaldır. Bədənin bir çox orqan və toxumalarında D vitamini üçün reseptorlar var ki, bu da sümük sağlamlığından daha vacib rolları təklif edir.

D vitamini sağlamlıq üçün vacib bir qidadır. A, E və K vitaminləri ilə yanaşı, D vitamini yağda həll olunan vitamindir, yəni həzm sistemi vitaminləri pəhriz yağları ilə birlikdə qan dövranına göndərir. Oradan D vitamini sonradan istifadə üçün qaraciyərdə və yağ toxumalarında saxlanılır.

Bu əsas qida maddəsi sinir, əzələ və immun sistemlərimizi dəstəkləyir və sümüklərin əsas tikinti bloklarından biri olan kalsiumun udulmasına kömək edir.

D vitaminini Günəşə məruz qalma, qida və əlavələr vasitəsilə əldə etmək mümkündür. Orqanizmin Günəşdən təbii olaraq kifayət qədər D vitamini istehsal etməsi üçün tədqiqatçılar gündəlik və ya həftədə ən azı iki dəfə qoruyucu vasitələr olmadan dərinin təxminən 5-30 dəqiqə Günəş işığına məruz qalmasını təklif edirlər. 

Tərəvəzlər, meyvələr, tam taxıllar, qoz-fındıq, paxlalılar və digər heç bir bitki növü D vitamini vermir.

Çox az qidada təbii olaraq D vitamini var, bəzi qidalar isə vitaminlə zənginləşdirilir. Əksər insanlar üçün kifayət qədər D vitamini əldə etməyin ən yaxşı yolu əlavə qəbul etməkdir, çünki qida ilə kifayət qədər yemək çətindir. D vitaminin ən təbii mənbəyi Günəş şüalarıdır. Dəridə D vitamini istehsalı onun əsas təbii mənbəyidir, lakin bir çox insanlar qışda Günəş işığının məhdud olduğu yerlərdə yaşadıqları üçün bu imkanlardan kənarda qalırlar. 

Çox az qida təbii olaraq D vitamini ilə zəngindir. Ən yaxşı mənbələr yağlı balıq əti, balıq və qaraciyər yağlarıdır. Daha az miqdarda yumurta sarısı, pendir və mal əti qaraciyərində olur. Bəzi göbələklərdə də vitamin D var. 

- Cod qaraciyər yağı

- Qızılbalıq

- Tuna balıq

- Sardina

- Mal əti qaraciyəri

- Yumurta sarısı

- Gücləndirilmiş taxıllar

- Süd, qatıq, pendir, kərə yağı

- Göbələk

- Düyü həlimi

- Soya südü 

- Badam südü

- Yulaf südü

- Səhər yeməyi taxılları

- Portağal şirəsi

- Marqarin