Kalium

Adı:

Kalium

Elmi adı:

Kalium (K)

İnsan orqanizmində rolu:

 

Kalium orqanizmin ehtiyac duyduğu bir mineral və elektrolikdir. Xüsusilə bananda olduğunu bildiyimiz kalium orqanizmin bütün funksiyaları üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Sinirlərin, əzələlərin və ürəyin sağlam izləməsinə və hüceyrələr arasında qida daşınmasına kömək edir. Kalium elektolit olduğu üçün sinirlərin qıcıqlanma reaksiyasında və əzələlərin büzülməsində rol oynayır. Duzun tərkibindəki kaliumun qan təzyiqinin artmasının qarşısını alır. Kalium metobolik proseslər üçün vacib olan fermentləri aktivləşdirir: asetiltransferaza, heksokinaza, aminoasiltransferaza. Nəticədə, kalium əzələ tonusuna təsir göstərir, xüsusən də ürək əzələsinin fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Sinir impuluslarının keçirilməsində, normal osmotik təzyiqin saxlanmasında iştirak edir və mədə şirəsinin konsentrasiyasını tənzimləyir.

 

Çatışmazlığının yaratdığı problemlər:

 

Kalium çatışmazlığı aşağıdakı əlamətlərlə özünü göstərir:

əzələ krampları;

şişkinlik və mədə-bağırsaq krampları (qəbizlik);

bədənin müxtəlif yerlərində uyuşma hissi;

xroniki yorğunluq və başgicəllənmə;

skelet əzələlərinin gücünün zəifləməsi;

müalicə olunmazsa arterial təzyiqin artmasına və ürək ritminin pozulması;

 

Artıqlığının yaratdığı problemlər:

 

Qanda çox kaliumun olması hiperkalemiya adlanır . Sağlam insanlarda böyrəklər, əsasən sidik vasitəsilə əlavə kaliumu effektiv şəkildə çıxarır. Bununla belə, müəyyən vəziyyətlər hiperkalemiyaya səbəb ola bilər: inkişaf etmiş böyrək xəstəliyi, bədəndə kalium saxlayan dərmanların qəbulu (NSAİİ də daxil olmaqla) və ya böyrək funksiyası pozulması.

 

Günlük qəbul normaları:

 

Cins

Körpələr

Qadınlar

Kişilər

Yaş

0-6 ayadək

7-12 ay

1-3  yaş

4-8 yaş

9-13 yaş

14-18 yaş

19 yaş və daha

çox

Hamilə və südverən analarda

9-13 yaş

14-18 yaş

19 yaş və daha çox

Kaliumun  gündəlik dozası

400 mq

860 mq

2000 mq

2300 mq

2300 mq

2300 mq

2600 mq

2800- 2900 mq

2500 mq

3000 mq

3400 mq

 

Zəngin olduğu qidalar:

 

Ərzaq məhsullarında kaliumun miqdarı mq %-lə

Ərik qurusu

190 mg

Lobya

1196 mg

Kartof

407 mg

Mal əti

80 mg

Yerkökü

341 mg

Alma

110 mg

 

 

Çovdar çörəyi

 

217 mg

Buğda çörəyi

254 mg

Balıq

356 mg

Pendir

68 mg

Yumurta

130 mg

 

İstinad:

 

  1. acıbadem.com.tr                                     
  2. consu-med.ru
  3. medicana.com.tr
  4. National Academy of Medicine. Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium. Washington (DC): National Academies Press (US); 2019 Mar.